Το 198 π.Χ η πόλη καταλαμβάνεται από τους Ρωμαίους μέχρι το 375 μ.Χ. όπου η τοποθέτηση Ρωμαίου έπαρχου στην περιοχή φανερώνει την στρατιωτική και διοικητική σημασία της.

Ενδιάμεσα και κατά το 250 μ.Χ. καταστρέφεται από επιδρομές που έγιναν από Γαλάτες και Κέλτες.

Από ανασκαφές που έγιναν διαπιστώθηκαν επάλληλες οικοδομικές φάσεις γεωμετρικής (900-700 π.Χ), κλασσικής (500-300 π.Χ) και ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου όπου και παρατηρούνται τα πιο καλοδιατηρημένα λείψανα. Ήρθαν στο φώς ασύλλητοι κιβωτιόσχημοι, λακκοειδείς, κεραμοσκεπείς τάφοι, καθώς και λάρνακες και αρκοσόλια ελληνιστικής περιόδου. Βρέθηκαν ερείπεια σπιτιών, ρωμαϊκού λουτρού (βαλανείο) και εργαστηρίων.

Στον χώρο της παιδικής χαράς βρέθηκε εργαστήριο κεραμεικής της ύστερης ρωμαϊκής περιόδου με τους χώρους του να πατούν στο αρχαίο τείχος της πόλης.

Επίσης εκείνη την περίοδο σε επιγραφή του 3ου μ.Χ αιώνα, διαπιστώνουμε και την διενέργεια γυμνικών (γυμναστικών) και ιππικών αγώνων στην Άμβροσσο.

Κατά την πρώιμη Βυζαντινή περίοδο το 430 μ.Χ καταστρέφεται πάλι από τον Αλάριχο ενώ κατά τον 5ο αιώνα μ.Χ έχουμε επίσημο ντοκουμέντο που δείχνει ότι δημιουργούνται οι Επισκοπές "Αμβροσίας" και "Στειρίου" που μαρτυρούν την ύπαρξη του πλήθους των Χριστιανών της περιοχής καθώς και την κατασκευή των πρώτων Βασιλικού ρυθμού εκκλησιών στην περιοχή.

 Πέτρες της επισκοπής Στειρίου, χρησιμοποιήθηκαν στην ανέγερση του μοναστηρίου τον 10-11ο αιώνα. όπου έδρευσε ο Όσιος Λουκάς 

 Ενώ τον 18ο αιώνα ο τότε Σουηδός πρέσβυς που επισκέπτεται την περιοχή, περιγράφει γλαφυρά το έθιμο του Γάμου και το ρίξιμο του Λίθου (τοπικό αγώνισμα με αναφορές στην αρχαία παράδοση), πολύ σημαντική χαρακτηρίζεται η συνεισφορά του Διστόμου στον κατοπινό ξεσηκωμό του Γένους και παράλληλα, πολύ σημαντικές είναι οι μάχες που έλαβαν χώρα στην περιοχή μας, με πρωτεργάτες δύο από τους σημαντικότερους ήρωες της Επανάστασης. Τον Αθανάσιο Διάκο και το Γεώργιο Καραϊσκάκη